ตารางน้ำหนักส่วนสูงทารกตามมาตรฐาน WHO แบ่งตามอายุเป็นรายเดือนและแยกตามเพศ โดยทารกแรกเกิดเพศชายมีน้ำหนักเฉลี่ยประมาณ 3.3 กก. และมีความยาวลำตัวประมาณ 50.0 ซม. ขณะที่ทารกเพศหญิงมีน้ำหนักเฉลี่ยประมาณ 3.2 กก. และยาวประมาณ 49.1 ซม.เมื่ออายุ 12 เดือน ทารกเพศชายควรมีน้ำหนักประมาณ 9.0–11.5 กก. และมีความยาวลำตัวประมาณ 71–80 ซม. ส่วนทารกเพศหญิงควรมีน้ำหนักประมาณ 8.5–11.0 กก. และยาวประมาณ 69–78 ซม. การติดตามการเจริญเติบโตด้วย WHO Growth Chart ทุกเดือน ช่วยให้ผู้ปกครองและแพทย์สามารถตรวจพบปัญหาการเติบโตได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
ตารางน้ำหนักส่วนสูงทารกชาย (0–24 เดือน)
ข้อมูลจาก WHO Multicentre Growth Reference Study (MGRS) เป็นมาตรฐานสากลที่ประเทศไทยใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงในการประเมินการเจริญเติบโตของทารก
น้ำหนักทารกชายตามเดือน (กก.)
| อายุ | P3 | P50 | P97 |
| แรกเกิด | 2.5 | 3.3 | 4.4 |
| 1 เดือน | 3.4 | 4.5 | 5.8 |
| 2 เดือน | 4.3 | 5.6 | 7.1 |
| 3 เดือน | 5.0 | 6.4 | 8.0 |
| 4 เดือน | 5.6 | 7.0 | 8.7 |
| 5 เดือน | 6.0 | 7.5 | 9.3 |
| 6 เดือน | 6.4 | 7.9 | 9.8 |
| 9 เดือน | 7.2 | 9.0 | 11.0 |
| 12 เดือน | 7.7 | 9.6 | 11.8 |
| 18 เดือน | 8.8 | 11.0 | 13.5 |
| 24 เดือน | 9.7 | 12.0 | 14.8 |
ส่วนสูง/ความยาวทารกชายตามเดือน (ซม.)
| อายุ | P3 | P50 | P97 |
| แรกเกิด | 46.1 | 49.9 | 53.4 |
| 1 เดือน | 50.8 | 54.7 | 58.6 |
| 2 เดือน | 54.4 | 58.4 | 62.4 |
| 3 เดือน | 57.3 | 61.4 | 65.5 |
| 4 เดือน | 59.7 | 63.9 | 68.0 |
| 5 เดือน | 61.7 | 65.9 | 70.1 |
| 6 เดือน | 63.3 | 67.6 | 71.9 |
| 9 เดือน | 67.7 | 72.0 | 76.3 |
| 12 เดือน | 71.0 | 75.7 | 80.5 |
| 18 เดือน | 76.9 | 82.3 | 87.7 |
| 24 เดือน | 81.7 | 87.1 | 93.0 |
ตารางน้ำหนักส่วนสูงทารกหญิง (0–24 เดือน)
โดยทั่วไปทารกเพศหญิงจะมีน้ำหนักและส่วนสูงเฉลี่ยน้อยกว่าทารกเพศชายเล็กน้อยตั้งแต่แรกเกิด อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างในช่วงวัยทารกยังไม่มาก และมักจะเห็นชัดเจนขึ้นเมื่อเข้าสู่ช่วงวัยแรกรุ่น
น้ำหนักทารกหญิงตามเดือน (กก.)
| อายุ | P3 | P50 | P97 |
| แรกเกิด | 2.4 | 3.2 | 4.2 |
| 1 เดือน | 3.2 | 4.2 | 5.5 |
| 2 เดือน | 3.9 | 5.1 | 6.6 |
| 3 เดือน | 4.5 | 5.8 | 7.5 |
| 4 เดือน | 5.0 | 6.4 | 8.1 |
| 5 เดือน | 5.4 | 6.9 | 8.8 |
| 6 เดือน | 5.7 | 7.3 | 9.3 |
| 9 เดือน | 6.6 | 8.5 | 10.8 |
| 12 เดือน | 7.1 | 9.0 | 11.5 |
| 18 เดือน | 8.2 | 10.5 | 13.2 |
| 24 เดือน | 9.0 | 11.5 | 14.5 |
ส่วนสูง/ความยาวทารกหญิงตามเดือน (ซม.)
| อายุ | P3 | P50 | P97 |
| แรกเกิด | 45.4 | 49.1 | 52.9 |
| 1 เดือน | 49.8 | 53.7 | 57.6 |
| 2 เดือน | 53.0 | 57.1 | 61.1 |
| 3 เดือน | 55.6 | 59.8 | 64.0 |
| 4 เดือน | 57.8 | 62.1 | 66.4 |
| 5 เดือน | 59.6 | 64.0 | 68.5 |
| 6 เดือน | 61.2 | 65.7 | 70.2 |
| 9 เดือน | 65.6 | 70.1 | 74.7 |
| 12 เดือน | 69.2 | 74.0 | 78.9 |
| 18 เดือน | 74.9 | 80.7 | 86.5 |
| 24 เดือน | 80.0 | 86.4 | 93.0 |
วิธีอ่านตารางเปอร์เซนไทล์ทารก
กราฟ Growth Chart มีแกน X แสดงอายุ (เดือน) และแกน Y แสดงน้ำหนักหรือความยาวลำตัว เส้น P50 คือค่ากลางของกลุ่มอ้างอิง ส่วนช่วง P3–P97 ถือเป็นช่วงปกติ สิ่งสำคัญที่ควรสังเกตคือ “แนวโน้มการเติบโต” ว่าเส้นกราฟของเด็กขนานไปกับเส้นเปอร์เซนไทล์หรือไม่ หากเส้นกราฟของเด็กข้ามเส้น P หลายเส้นทั้งขึ้นหรือลง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเพิ่มเติม
ทารกอยู่ในเกณฑ์ดีหรือไม่?
การประเมินควรพิจารณาทั้งน้ำหนักและความยาวลำตัวควบคู่กัน เช่น หากทารกมีน้ำหนักอยู่ที่ P97 แต่ความยาวลำตัวอยู่ที่ P95 ถือว่าสัดส่วนยังสมดุล แต่หากน้ำหนักอยู่ที่ P97 ขณะที่ความยาวลำตัวอยู่ที่ P50 อาจหมายถึงน้ำหนักมากเกินเมื่อเทียบกับส่วนสูง
วิธีวัดความยาวทารกที่บ้าน
ทารกอายุต่ำกว่า 2 ปีควรวัดในท่านอนราบ (Recumbent Length) ไม่ใช่วัดในท่ายืน วิธีวัดที่ถูกต้องมีดังนี้
- วางทารกนอนหงายบนพื้นผิวที่แข็งและเรียบ
- จัดลำตัวให้ตรง และเหยียดขาให้ตรง
- วางกล่องหรือวัตถุแข็งแตะฝ่าเท้า
- ทำเครื่องหมายที่ตำแหน่งศีรษะและฝ่าเท้า
- วัดระยะห่างระหว่างสองตำแหน่ง
โดยทั่วไปความแตกต่างระหว่างการวัดในท่านอนและท่ายืนจะอยู่ประมาณ 1–2 ซม. เมื่อเด็กอายุประมาณ 2 ปีและเริ่มวัดส่วนสูงในท่ายืน ค่าที่ได้อาจลดลงเล็กน้อย ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติ

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์เรื่องน้ำหนักและส่วนสูงของทารก
สัญญาณเตือน ที่ต้องปรึกษากุมารแพทย์ทันที:
- น้ำหนักต่ำกว่า P3 ติดต่อกัน 2 ครั้ง
- น้ำหนักไม่เพิ่มขึ้นเลยเป็นเวลา 1 เดือน (ในช่วงอายุ 0–6 เดือนแรก)
- เส้นกราฟการเจริญเติบโตลาดลงและข้ามเส้น P มากกว่า 2 เส้น
- ทารกกินนมน้อยลงผิดปกติ มีอาการซึม หรือไม่ตื่นตัว
ปัจจัยที่กำหนดน้ำหนักส่วนสูงทารก
การเจริญเติบโตของทารกขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ซึ่งแตกต่างจากเด็กในวัยที่โตขึ้น
พันธุกรรม (60–80%)
น้ำหนักแรกเกิดส่วนหนึ่งถูกกำหนดโดยพันธุกรรม แต่ยังได้รับอิทธิพลจากสุขภาพและโภชนาการของมารดาในระหว่างตั้งครรภ์ ทารกที่มีน้ำหนักแรกเกิดอยู่ในช่วงปกติ (2.5–4.0 กก.) มักมีโอกาสเติบโตสมวัยได้มากกว่า

โภชนาการ — แคลเซียม โปรตีน วิตามิน D
นมแม่ในช่วง 6 เดือนแรกถือเป็นอาหารที่เหมาะสมที่สุดสำหรับทารก เนื่องจากมีสัดส่วนของโปรตีน ไขมัน และแคลเซียมที่เหมาะกับระบบย่อยอาหารของทารก สำหรับทารกที่ได้รับนมผงหรือนมสูตร ควรเลือกสูตรที่มีแคลเซียมและวิตามิน D ในปริมาณที่เพียงพอ
เมื่อเด็กอายุ 2 ขวบขึ้นไป สามารถให้นมเสริมสูตรต่างๆ เช่น นมที่ไม่มีแลคโตสและมีแคลเซียมสูง เช่น Takagrow สำหรับเด็กที่เริ่มมีภาวะแพ้แลคโตส ซึ่งอาจพบในเด็กไทยมากกว่า 90%
แคลเซียมมีส่วนช่วยในกระบวนการสร้างกระดูกและฟันที่แข็งแรง ผลิตภัณฑ์นี้เป็นอาหารเสริม ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
การออกกำลังกายสำหรับทารก
Tummy Time หรือการให้ทารกนอนคว่ำในขณะตื่น วันละ 2–3 ครั้ง ครั้งละประมาณ 3–5 นาที ช่วยพัฒนากล้ามเนื้อคอและไหล่ รวมถึงเสริมสร้างความแข็งแรงของร่างกายโดยรวม เมื่อทารกเติบโตขึ้น ควรส่งเสริมให้เด็กเคลื่อนไหวอย่างอิสระ เช่น การคลานหรือการเดิน และไม่ควรอุ้มเด็กหรือนั่งรถเข็นตลอดเวลา

การนอนหลับและ Growth Hormone
ทารกนอน 14–17 ชั่วโมง/วัน (0–3 เดือน) ลดเหลือ 12–16 ชั่วโมง/วัน (4–11 เดือน) Growth Hormone หลั่งมากในช่วงนอนหลับลึก การให้ทารกนอนอย่างเพียงพอในสภาพแวดล้อมที่เงียบและมืดจึงสำคัญมาก
โภชนาการสำหรับทารกวัย 0–24 เดือน
ระยะ 0–6 เดือน: นมแม่หรือนมผงสำหรับทารกแรกเกิดเป็นแหล่งโภชนาการหลัก
ระยะ 6–12 เดือน: เริ่มให้อาหารเสริม (Solid Food) ควบคู่กับนมแม่หรือนมผง อาหารมื้อแรกควรเป็นข้าวบดหรือผักบดที่มีธาตุเหล็กสูง
ระยะ 12–24 เดือน: ค่อย ๆ เปลี่ยนไปสู่การรับประทานอาหารของครอบครัวในรูปแบบบดหยาบ โดยเน้นอาหารที่มีแคลเซียม ธาตุเหล็ก และวิตามิน D
อาหารแคลเซียมสูงสำหรับทารกหลัง 6 เดือน
| อาหาร | ปริมาณแนะนำ | แคลเซียม (มก.) | หมายเหตุ |
| โยเกิร์ตธรรมชาติ | 2–3 ช้อนโต๊ะ | 60–80 | เหมาะ 8 เดือนขึ้นไป |
| เต้าหู้บด | 2–3 ช้อนโต๊ะ | 50–80 | อ่อนนุ่ม ย่อยง่าย |
| ปลาทูนึ่งขูด | 2 ช้อนชา | 30–40 | ระวังก้าง |
| คะน้าบดละเอียด | 2–3 ช้อนโต๊ะ | 30–40 | ผสมข้าวบดได้ |
ปริมาณนมที่แนะนำตามวัย
0–6 เดือน: นมแม่หรือนมผงตามต้องการ (700–900 มล./วัน)
6–12 เดือน: นมแม่ + อาหารเสริม (500–700 มล./วัน)
12–24 เดือน: นมวัวหรือนมสูตรต่อเนื่อง 350–500 มล./วัน

สถิติการเจริญเติบโตทารกไทย
โดยทั่วไปทารกไทยส่วนใหญ่เกิดมามีน้ำหนักและส่วนสูงอยู่ในเกณฑ์ปกติ อย่างไรก็ตาม ยังมีกลุ่มเสี่ยงบางส่วน เช่น ทารกที่มีน้ำหนักแรกเกิดต่ำกว่า 2.5 กก. (Low Birth Weight) ซึ่งพบประมาณ 7–10% ในประเทศไทย ทารกในกลุ่มนี้จำเป็นต้องได้รับการติดตามการเจริญเติบโตอย่างใกล้ชิดมากกว่าปกติ
พัฒนาการด้านอื่นในทารก 0–24 เดือน
Milestone ด้านการเคลื่อนไหวที่ควรติดตามควบคู่กับน้ำหนักและส่วนสูง ได้แก่
- 3 เดือน: ชันคอได้ นอนคว่ำได้
- 6 เดือน: นั่งได้เมื่อประคอง
- 9 เดือน: คลานได้ และยืนได้เมื่อเกาะ
- 12 เดือน: เดินได้หรือกำลังหัดเดิน
- 18 เดือน: เดินได้คล่อง และอาจเริ่มวิ่งได้เล็กน้อย
- 24 เดือน: วิ่งได้ ปีนขึ้นลงได้
สรุป
ตารางน้ำหนักและส่วนสูงทารกตามมาตรฐาน WHO เป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับผู้ปกครองในการติดตามการเจริญเติบโตของลูก การอ่านกราฟอย่างถูกต้องควรพิจารณาทั้งตำแหน่งเปอร์เซนไทล์ในปัจจุบันและแนวโน้มของเส้นกราฟในระยะยาว ทารกที่มีการเติบโตอย่างสม่ำเสมอและมีเส้นกราฟขนานกับเส้นเปอร์เซนไทล์ใกล้เคียงกัน ถือว่าเติบโตอยู่ในเกณฑ์ปกติ แม้ว่าจะอยู่ที่ P10 หรือ P90 ก็ตาม การดูแลโภชนาการที่เหมาะสมตั้งแต่วัยทารกจึงเป็นพื้นฐานสำคัญของการเจริญเติบโตและสุขภาพที่ดีในระยะยาว
การติดตามกราฟมาตรฐาน WHO อย่างสม่ำเสมอช่วยให้ประเมินการเจริญเติบโตของทารกได้ถูกต้อง
FAQ: ตารางน้ำหนักส่วนสูงทารก
ทารก 3 เดือนควรหนักเท่าไหร่?
ทารกชาย 3 เดือนควรหนัก 5.0–8.0 กก. ค่ากลาง 6.4 กก. ทารกหญิง 4.5–7.5 กก. ค่ากลาง 5.8 กก.
ทารกเพิ่มน้ำหนักเดือนละเท่าไหร่ถึงเรียกว่าดี?
ช่วง 0–3 เดือน ควรเพิ่ม 150–300 ก./สัปดาห์ (600–1,200 ก./เดือน) ช่วง 3–6 เดือน ควรเพิ่ม 100–150 ก./สัปดาห์
ทารกตัวเล็กกว่า P50 แสดงว่าผิดปกติไหม?
ไม่จำเป็น เด็กที่อยู่ใน P3–P97 ถือว่าปกติทั้งหมด สิ่งสำคัญคือแนวโน้มของเส้นกราฟ ไม่ใช่ตัวเลขครั้งเดียว
ควรวัดความยาวทารกแบบนอนหรือยืน?
ทารกอายุต่ำกว่า 2 ปีวัดแบบนอนราบ (Recumbent Length) เมื่ออายุ 2 ปีขึ้นไปจึงเปลี่ยนมาวัดยืน ค่าจะต่างกันประมาณ 1–2 ซม.
นมแม่กับนมผงต่างกันอย่างไรในแง่การเติบโต?
ทารกที่กินนมแม่มักมีน้ำหนักเพิ่มช้ากว่าทารกที่กินนมผงเล็กน้อยในช่วง 3–12 เดือน ซึ่งถือว่าปกติ กราฟ WHO ออกแบบจากข้อมูลทารกที่กินนมแม่เป็นหลัก
ความสูงขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น พันธุกรรม โภชนาการที่ครบถ้วน การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และการพักผ่อนที่เพียงพอ ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล
ควรกินอาหารให้หลากหลายครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสมเป็นประจำ


